Şi Cinping'den eski Japonya Başbakanı Fukuda'nın ailesine doğrudan taziye

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, yaşamını yitiren eski Japonya Başbakanı Fukuda Yasuo'nun ailesine bir mesaj göndererek taziyelerini iletti. Xinhua'nın aktardığına göre Şi, mesajında Fukuda'yı tutarlı tutumu ve sorumluluk bilinciyle bilinen bir Japon devlet adamı, aynı zamanda Çin halkının uzun yıllara dayanan dostu olarak nitelendirdi.

Fukuda'nın Çin-Japon dostluğuna bağlılığını ve tarihe ilişkin doğru bir bakış açısı taşıdığını dile getiren Şi, onun başbakanlık görevini yürütürken Japonya ile Çin arasındaki dördüncü siyasi belgeyi imzaladığını ve iki ülke ilişkilerinin ilerlemesine yönelik önemli ilkeler belirlediğini ifade etti. Şi, Çin'in düzenlediği Asya İçin Boao Forumu'na başkanlık ettiği süreçte Fukuda'nın Asya'daki işbirliği açısından önemli bir görev üstlendiğini belirterek, Çin-Japon ilişkileri ile Asya'nın kalkınmasına sunduğu katkıları unutmayacaklarının altını çizdi.

Japonya'da 2007-2008 döneminde başbakanlık görevini üstlenen Fukuda, 22 Ekim'de 90 yaşındayken hayatını kaybetmişti. Şi'nin taziye mesajını Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'ye iletmek yerine doğrudan eski başbakanın ailesine göndermesi dikkatleri çekti. Çin ve Japonya arasında süren diplomatik gerilim Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin geçen yıl, Çin ile egemenlik anlaşmazlığı yaşayan Tayvan'a askeri müdahale olasılığını gündeme taşıyan açıklamalarıyla başlayan Çin-Japonya diplomatik gerilimi sürüyor.

Başbakan Takaiçi, 7 Kasım 2025 tarihinde Japon Parlamentosu Diet'te yapılan oturumda, Tayvan Boğazı'na bir müdahaleyi "ülkesinin varlığını tehdit eden durum" olarak göreceğini ve askeri güce başvurabileceğini söylemiş; bu açıklamalar, bölgeyi kendi topraklarının bir bölümü sayan Çin'in tepkisini çekmişti. Takaiçi, bu açıklamalarıyla Tayvan'ın işgal edilmesi durumunda Japonya'nın askeri olarak devreye gireceğini açıkça bildiren ilk Japonya Başbakanı olmuş ve ülkesinin bu meselede izlediği "stratejik belirsizlik" politikasından ayrılan bir tutum ortaya koymuştu.

Takaiçi'nin açıklamaları üzerine Pekin yönetimi Japonya'ya protesto notası iletmiş; ortaya çıkan kriz seyahat uyarıları ve uçuş iptallerinden konserlerin engellenmesine ve ithalat yasaklarına, siyasi tartışmalardan askeri sürtüşmelere kadar uzanan bir çizgide ilerlemişti. Şi'nin taziye mesajında Fukuda için "tarihe dair doğru bakış açısına sahip olduğu" ifadesine yer vermesi ve hayatını kaybeden başbakanın, Japonya'nın Tayvan'a ilişkin tutumunu yeniden teyit eden dördüncü siyasi belgeyi imzaladığını anımsatması, Takaiçi ile onun başında bulunduğu Japon hükümetine yönelik dolaylı bir eleştiri anlamı taşıyor.